Colocation چیست و چرا بعضی سازمانها بهجای نگهداری سرور در دفتر، تجهیزات خود را به دیتاسنتر منتقل میکنند؟ کولوکیشن یا Colocation مدلی از خدمات دیتاسنتر است که در آن سخت افزار متعلق به مشتری باقی میماند، اما فضای رک، برق، سرمایش، اتصال شبکه و امنیت فیزیکی از یک مرکز داده تخصصی اجاره میشود.
در این مدل، سازمان کنترل سرور و تنظیمات خود را حفظ میکند، ولی لازم نیست برای ساخت اتاق سرور استاندارد، برق اضطراری، سرمایش دائمی و حفاظت فیزیکی سرمایهگذاری سنگین انجام دهد. در ادامه، خدمات کولوکیشن، انواع اجاره رک، هزینهها و تفاوت آن با سرور اختصاصی و زیرساخت ابری را بررسی میکنیم.
Colocation چیست؟
Colocation که در فارسی با نام های کولوکیشن، هم مکانی تجهیزات و اجاره فضای رک شناخته میشود، سرویسی برای استقرار سرور و تجهیزات شبکه مشتری در یک دیتاسنتر است. مالکیت سخت افزار با مشتری است و دیتاسنتر فضای فیزیکی و زیرساخت لازم را فراهم میکند.
برای مثال، یک شرکت میتواند سرور خود را خریداری و پیکربندی کند، اما بهجای قرار دادن آن در دفتر، چند یونیت از رک دیتاسنتر اجاره کند. تیم فنی شرکت نیز از راه دور سیستم عامل، نرم افزارها و دادهها را مدیریت میکند.
خدمات کولوکیشن چگونه کار می کند؟
پیش از استقرار، ابعاد تجهیزات، مصرف برق، تعداد پورت های شبکه، توان حرارتی و نیازهای امنیتی بررسی میشوند. سپس فضای مناسب در رک اختصاص مییابد و سرور به برق و شبکه متصل میشود.
مرز مسئولیت باید در قرارداد روشن باشد. دیتاسنتر معمولا مسئول برق، سرمایش، فضای رک، امنیت فیزیکی و ارتباط شبکه است؛ اما مدیریت سیستم عامل، بهروزرسانی، امنیت نرم افزاری و بکاپ معمولا بر عهده مشتری است، مگر اینکه خدمات مدیریت شده نیز خریداری شود.
خدمات اصلی کولوکیشن
اجاره فضای رک
فضا میتواند بهصورت یک یا چند یونیت، یک چهارم رک، نیم رک، رک کامل یا Cage خصوصی ارائه شود. یونیت با حرف U نمایش داده میشود و ارتفاع تجهیزات رک مونت را مشخص میکند.
علاوه بر ارتفاع، عمق شاسی، وزن و فضای موردنیاز کابلکشی نیز باید بررسی شود. بنابراین صرفا دانستن تعداد یونیت برای انتخاب فضای مناسب کافی نیست.
برق پایدار و سرمایش
سرورها به برق پایدار و دمای کنترل شده نیاز دارند. دیتاسنترهای حرفهای از UPS، ژنراتور و سیستمهای سرمایش مداوم استفاده میکنند.
برای سرورهای دوپاور، اتصال هر منبع تغذیه به مسیر برق مستقل میتواند ریسک خاموشی ناشی از خرابی یک منبع را کاهش دهد. البته سطح واقعی افزونگی باید از روی طراحی زیرساخت و تعهدات قرارداد بررسی شود، نه فقط ادعاهای تبلیغاتی.
شبکه و پهنای باند
مشتری باید ظرفیت پورت، پهنای باند خریداری شده، حجم ترافیک، تعداد IP و مسیرهای ارتباطی دیتاسنتر را بررسی کند. سرعت پورت با پهنای باند تضمینشده یکسان نیست. ممکن است پورت شبکه یک گیگابیتی باشد، اما ظرفیت واقعی سرویس یا میزان ترافیک مجاز کمتر از آن تعریف شده باشد.
امنیت فیزیکی و خدمات فنی
کنترل ورود و خروج، دوربین مداربسته، رک قفلدار و ثبت رویدادها از اجزای امنیت فیزیکی دیتاسنتر هستند. بعضی مراکز داده خدمات Remote Hands نیز ارائه میکنند. در این سرویس، تکنسین حاضر در دیتاسنتر میتواند به درخواست مشتری اقداماتی مانند بررسی چراغهای دستگاه، تعویض کابل، راه اندازی مجدد سرور یا نصب یک قطعه را انجام دهد. دامنه خدمات، هزینه و زمان پاسخ Remote Hands باید پیش از عقد قرارداد مشخص شود.
انواع اجاره فضای رک
مدل مناسب به تعداد تجهیزات، مصرف برق و سطح امنیت بستگی دارد:
- اجاره یونیت: مناسب یک یا چند سرور محدود
- یک چهارم یا نیم رک: مناسب شرکت های دارای چند تجهیز
- رک کامل: مناسب زیرساخت بزرگتر و کابل کشی منظم
- Cage یا فضای خصوصی: مناسب سازمان های دارای تجهیزات زیاد و کنترل دسترسی سخت گیرانه
- کولوکیشن مدیریت شده: شامل بخشی از مدیریت فنی، علاوه بر فضا و زیرساخت
اجاره فضای بیشازحد، هزینه بلااستفاده ایجاد میکند؛ اما انتخاب فضای بسیار محدود نیز توسعه آینده را دشوار میسازد.
تفاوت Colocation با دیتاسنتر چیست؟
دیتاسنتر، مکان و زیرساخت فیزیکی نگهداری تجهیزات پردازشی، ذخیره سازی و شبکه است. Colocation یکی از خدماتی است که ممکن است در همان دیتاسنتر ارائه شود. بنابراین هر سرویس کولوکیشن در یک مرکز داده انجام میشود، اما هر دیتاسنتر الزاما فضای رک خود را به مشتریان بیرونی اجاره نمیدهد.
تفاوت کولوکیشن با سرور اختصاصی و سرور ابری
در کولوکیشن، سخت افزار را مشتری میخرد و مالک آن است. در سرور اختصاصی، سخت افزار معمولا متعلق به ارائه دهنده است و مشتری استفاده از تمام منابع آن را اجاره میکند. در سرور ابری نیز منابع پردازشی بهصورت مجازی و قابل تغییر ارائه میشوند. کولوکیشن برای سازمانی مناسبتر است که تجهیزات مشخصی دارد و به کنترل سخت افزاری نیاز دارد.
سرور اختصاصی برای مجموعهای منطقیتر است که منابع مستقل میخواهد، اما ترجیح میدهد خرید، تعمیر و تعویض سخت افزار بر عهده ارائه دهنده باشد. زیرساخت ابری نیز برای نیازهای متغیر، توسعه سریع و تغییر آسان منابع معمولا انعطاف بیشتری دارد.
مزایای خدمات کولوکیشن
مهم ترین مزیت کولوکیشن، استفاده از زیرساخت حرفهای بدون ساخت دیتاسنتر خصوصی است. مزایای دیگر عبارتاند از:
- حفظ مالکیت و کنترل روی سخت افزار
- کاهش هزینه ساخت و نگهداری اتاق سرور
- دسترسی به برق پشتیبان و سرمایش تخصصی
- اتصال شبکه پایدارتر و امکان دریافت IP
- امکان توسعه از چند یونیت به رک کامل
- امنیت فیزیکی بهتر نسبت به دفتر عادی
- دسترسی به نیروی فنی حاضر در دیتاسنتر
البته این مزایا فقط زمانی واقعیاند که زیرساخت، SLA و کیفیت عملیات ارائه دهنده قابل ارزیابی باشند.
محدودیت ها و معایب کولوکیشن
کولوکیشن برای همه کسب و کارها بهترین گزینه نیست. خرید سرور، قطعات یدکی و تجهیزات شبکه همچنان بر عهده مشتری است. تعمیر یا ارتقای سخت افزار نیز ممکن است به حضور در دیتاسنتر یا پرداخت هزینه Remote Hands نیاز داشته باشد.
همچنین هزینه سرویس فقط اجاره رک نیست و ممکن است برق، پهنای باند، IP، خدمات فنی، کابلکشی و هزینه نصب جداگانه محاسبه شوند. جابهجایی فیزیکی تجهیزات نیز از انتقال یک ماشین مجازی یا سرور ابری دشوارتر است.
هزینه کولوکیشن چگونه محاسبه می شود؟
قیمت اجاره فضای رک به عوامل زیر بستگی دارد:
- تعداد یونیت یا اندازه فضای اختصاصی
- میزان برق رزروشده و مصرف تجهیزات
- ظرفیت پورت و پهنای باند
- حجم ترافیک و تعداد IP
- سطح افزونگی برق و شبکه
- خدمات Remote Hands و مانیتورینگ
- رک اشتراکی یا فضای خصوصی
- مدت قرارداد و تعهدات SLA
- هزینه نصب، کابلکشی و انتقال تجهیزات
برای مقایسه دو پیشنهاد، فقط مبلغ ماهانه را نبینید. باید مشخص شود هر قیمت دقیقا چه میزان برق، ترافیک، پشتیبانی و دسترسی فنی را پوشش میدهد.
کولوکیشن برای چه کسب و کارهایی مناسب است؟
این سرویس بیشتر برای سازمانهایی مناسب است که سرور یا تجهیزات شبکه خود را در اختیار دارند و برای نگهداری آنها به محیط پایدارتر نیاز دارند؛ مانند:
- شرکتهای نرم افزاری
- فروشگاههای اینترنتی
- مجموعههای مالی
- ارائهدهندگان خدمات آنلاین
- شرکتهای دارای تجهیزات ذخیره سازی
- سازمانهای دارای سخت افزار تخصصی
- کسب و کارهای وابسته به سرویسهای همیشهفعال
اگر کسب و کار تیم فنی ندارد، مصرف منابع آن متغیر است یا نمیخواهد در سختافزار سرمایهگذاری کند، سرور مدیریتشده یا زیرساخت ابری ممکن است انتخاب منطقیتری باشد.
هنگام انتخاب دیتاسنتر کولوکیشن چه مواردی را بررسی کنیم؟
پیش از عقد قرارداد، این موارد را دقیق بپرسید:
- برق، UPS و ژنراتور چه سطحی از افزونگی دارند؟
- سرورهای دوپاور به مسیرهای مستقل متصل میشوند؟
- ظرفیت سرمایش برای توان مصرفی رک کافی است؟
- شبکه از چند مسیر و اپراتور تامین میشود؟
- SLA چه چیزی را تضمین میکند و جبران نقض آن چیست؟
- شرایط دسترسی حضوری و احراز هویت چگونه است؟
- Remote Hands شامل چه خدماتی است و زمان پاسخ آن چقدر است؟
- آیا گزارش مصرف برق و ترافیک در اختیار مشتری قرار میگیرد؟
- امکان افزایش فضا، برق و پهنای باند وجود دارد؟
- مسئولیت بکاپ و امنیت نرم افزاری با چه کسی است؟
- خروج تجهیزات در پایان قرارداد چه فرایندی دارد؟
ادعای استاندارد یا Tier باید قابل راستیآزمایی باشد. عبارتهایی مانند «مطابق Tier III» الزاما به معنی داشتن گواهی رسمی Tier III نیست.
کولوکیشن سرویسی برای استقرار تجهیزات متعلق به مشتری در دیتاسنتر شخص ثالث است. مشتری کنترل سخت افزار و نرم افزار را حفظ میکند و دیتاسنتر فضای رک، برق، سرمایش، اتصال شبکه و امنیت فیزیکی را فراهم میسازد.
اجاره فضای رک میتواند از یک یونیت تا رک کامل یا فضای خصوصی متغیر باشد. پیش از انتخاب باید ظرفیت برق و سرمایش، پهنای باند، امنیت، SLA، خدمات فنی و تمام هزینههای جانبی بررسی شوند.
کولوکیشن زمانی ارزشمند است که مالکیت سخت افزار و کنترل فنی برای سازمان مهم باشد. اگر هدف فقط دریافت منابع پردازشی با توسعه سریع است، سرور اختصاصی اجارهای یا زیرساخت ابری ممکن است انتخاب مناسبتری باشد.
اگر برای میزبانی تجهیزات سازمانی بین کولوکیشن، سرور اختصاصی و زیرساخت ابری مردد هستید، تصمیم را فقط بر اساس قیمت ماهانه نگیرید. نوع تجهیزات، مصرف برق، ترافیک، نیاز به IP و هزینه کل مالکیت باید با هم بررسی شوند.
کارشناسان تک نت میتوانند بر اساس نیاز فنی و حساسیت سرویسهای شما، گزینه مناسب خدمات دیتاسنتر و ارتباط سازمانی را ارزیابی کنند. برای بررسی زیرساخت و دریافت مشاوره خدمات دیتاسنتر تک نت، همین حالا با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره Colocation
آیا در کولوکیشن سرور متعلق به دیتاسنتر است؟
خیر. در مدل معمول کولوکیشن، تجهیزات متعلق به مشتری هستند و فقط فضا و زیرساخت مرکز داده اجاره میشود.
اجاره یونیت با اجاره رک چه تفاوتی دارد؟
یونیت بخشی از ارتفاع رک است. شرکتهای کوچک میتوانند چند یونیت اجاره کنند، اما سازمانهای دارای تجهیزات بیشتر ممکن است نیمرک یا رک کامل نیاز داشته باشند.
آیا دیتاسنتر از اطلاعات سرور نسخه پشتیبان تهیه میکند؟
نه لزوماً. بکاپ فقط زمانی بر عهده ارائهدهنده است که بهصورت مشخص در قرارداد یا سرویس مدیریتشده ذکر شده باشد.
